Ηλεκτρονικό εμπόριο

Γενικά

Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ένας από τους βασικούς
πυλώνες της οικονομίας της κοινωνίας της πληροφορίας. Το νομικό καθεστώς
του ηλεκτρονικού εμπορίου διέπεται από την κοινοτική Οδηγία 2000/31/ΕΚ.  Στην Ελλάδα το σχετικό νομοθέτημα είναι το Π.Δ. 131/2003, ενώ στην Κύπρο Ο περί Ορισμένων Πτυχών των Υπηρεσιών της Κοινωνίας της Πληροφορίας και ειδικά του Ηλεκτρονικού Εμπορίου καθώς και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2004 (N. 156(I)/2004) (http://www.cylaw.org/nomoi/enop/non-ind/2004_1_156/full.html)

Η άσκηση μιας δραστηριότητας της κοινωνίας της πληροφορίας και του
ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ελεύθερη. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να
προβλέπεται ειδική διοικητική διαδικασία ή χορήγηση ειδικής άδειας για
την άσκηση δραστηριότητας ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, εάν το εθνικό
δίκαιο προβλέπει κάποιο ειδικό καθεστώς ή διοικητική διαδικασία για την
άσκηση μιας επαγγελματικής δραστηριότητας, οι προϋποθέσεις αυτές πρέπει
να τηρούνται και για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου. Επίσης
πρέπει να τηρούνται και οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται από την Οδηγία
σχετικά με τις εξ αποστάσεως συμβάσεις.

Ελληνικό δίκαιο : Άρθρο 4 Ν. 2251/199414 α. Κάθε προμηθευτής, ο οποίος προτίθεται να συνάπτει συμβάσεις από  απόσταση, υποχρεούται πριν από την έναρξη της δραστηριότητάς του αυτής  να ζητήσει την καταχώρισή του στο ειδικό μητρώο που τηρείται στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Κανένας προμηθευτής δεν μπορεί να προτείνει τη
σύναψη των ανωτέρω συμβάσεων, εάν εντός τριών (3) μηνών από τη
δημοσίευση του παρόντος δεν εγγραφεί στο μητρώο αυτό.
Για την καταχώρηση στο μητρώο αυτό συνεκτιμώνται και η συμπεριφορά του
αιτούντος σχετικά με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του που απορρέουν από
τις διατάξεις του παρόντος, καθώς και οι διοικητικές κυρώσεις που
ενδεχομένως του έχουν επιβληθεί για παράβαση των διατάξεων αυτών. Εάν ο
προμηθευτής είναι νομικό πρόσωπο, το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται και
στο πρόσωπο των νόμιμων εκπροσώπων του.
Η ανωτέρω καταχώριση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη θεώρηση των
αναγκαίων φορολογικών βιβλίων και στοιχείων από την αρμόδια δημόσια
οικονομική υπηρεσία και αποδεικνύεται με βεβαίωση που χορηγείται από την
αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης.
γ. Ο Υπουργός Ανάπτυξης μπορεί, με αιτιολογημένη απόφαση του, να
αρνείται, για σπουδαίους λόγους, την εγγραφή ή να προβαίνει, πέραν της
επιβολής των κυρώσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του
άρθρου 13α του Ν. 2251/1994, και σε προσωρινή ή οριστική διαγραφή του
προμηθευτή από το μητρώο, σε περίπτωση παράβασης από τον προμηθευτή των
διατάξεων του παρόντος νόμου. Η απόφαση αυτή κοινοποιείται στην αρμόδια
δημόσια οικονομική υπηρεσία.

Η ηλεκτρονική κατάρτιση συμβάσεων πρέπει να γίνεται μέσα σε συνθήκες
διαφάνειας και όρους ορθής και πλήρους ενημέρωσης έτσι ώστε να
ενισχύεται η ασφάλεια των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Για το σκοπό αυτό ο
φορέας παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου υπέχει ορισμένες
υποχρεώσεις αναφορικά με την παροχή ειδικών πληροφοριών για την
κατάρτιση συγκεκριμένης σύμβασης, αλλά και την παροχή κάποιων
πληροφοριών που αφορούν τον ίδιο. Πολύ σημαντική, επίσης, είναι και η
ρύθμιση αναφορικά με την μη αιτηθείσα εμπορική επικοινωνία (spamming).

Παροχή πληροφοριών

Καταρχήν, το πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες του ηλεκτρονικού εμπορίου
πρέπει να παρέχει ακριβείς και σαφείς πληροφορίες για την ταυτότητά του,
έτσι ώστε να ενισχύεται η δημιουργία ενός αισθήματος ασφάλειας στον
καταναλωτή που θα επιλέξει ένα κατάστημα του ηλεκτρονικού εμπορίου για
να κάνει τις αγορές του. Πρόκειται για πληροφορίες που υποχρεούται να
παρέχει ο φορέας κατά τέτοιο τρόπο ώστε η πρόσβαση σ’ αυτές να είναι
άμεση, συνεχής και εύκολη. Αυτές είναι οι ακόλουθες : – η επωνυμία του – η γεωγραφική του διεύθυνση – στοιχεία που επιτρέπουν την άμεση επαφή μ’ αυτόν πχ
τηλέφωνο, email – εάν είναι εγγεγραμμένος σε κάποιο μητρώο, εμπορικό ή
δημόσιο, τον αριθμό εγγραφής – για τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα
επαγγέλματα : την επαγγελματική ένωση στην οποία είναι εγγεγραμμένος ο
φορέας και τον επαγγελματικό τίτλο του – πληροφορίες για ΦΠΑ και
συγκεκριμένα τον αριθμό αναγνώρισης που προβλέπεται από το άρθρο 36 του
Ν. 2859/2000. Επίσης, όταν αναφέρονται τιμές, αυτές πρέπει να
αναγράφονται σαφώς και επακριβώς και να διευκρινίζεται αν περιλαμβάνουν
φόρο και έξοδα αποστολής<span
style=»filter: alpha(opacity = 70); -moz-opacity: .70; opacity: .70; float: right;»><img
src=»./images/ecomm.jpg» alt=»" border=»0″ />

Οι  πληροφορίες που πρέπει να
παρέχει ο φορέας παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου στον αποδέκτη
της υπηρεσίας  αφορούν τα τεχνικά στάδια κατάρτισης της
σύμβασης π.χ. εάν η σύμβαση καταρτίζεται με την αποστολή email ή με τη
συμπλήρωση δελτίου παραγγελίας το οποίο αποστέλλεται στον φορέα παροχής
υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου, εάν η σύμβαση θα αρχειοθετηθεί από τον
φορέα και εάν θα υπάρχει πρόσβαση σ’ αυτή, τα τεχνικά μέσα που
χρησιμοποιούνται για τη διόρθωση λαθών ηλεκτρονικού χειρισμού πριν την
ανάθεση παραγγελίας, τις γλώσσες στις οποίες μπορεί να συναφθεί η
σύμβαση, τους σχετικούς κώδικες δεοντολογίας στους οποίους υπόκειται.
Επίσης ορίζεται ότι οι πληροφορίες που αφορούν ατομικούς ή γενικούς
όρους των συναλλαγών πρέπει να παρέχονται κατά τέτοιο τρόπο στον
αποδέκτη ώστε να επιτρέπεται η αποθήκευσή τους και η αναπαραγωγή τους.

Βλ. σχετικά : άρθρο 9 Π.δ. 131/2003 (Ελλάδα) και άρθρο 13 Ν. 156(I)/2004 (Κύπρος).

Παραγγελία

Οι βασικές αρχές που
πρέπει να τηρούνται κατά την παραγγελία μιας υπηρεσίας ηλεκτρονικού
εμπορίου, μιας παραγγελίας δηλαδή που τελείται με τεχνολογικά μέσα.
Αυτές είναι οι ακόλουθες :
1) Ο φορέας που δέχεται την παραγγελία του πελάτη του ηλεκτρονικού
καταστήματος πρέπει να αποστείλει αποδεικτικό παραλαβής της παραγγελίας
αυτής χωρίς περιττή καθυστέρηση και με ηλεκτρονικά μέσα π.χ. με email.
Δηλαδή η παραγγελία ολοκληρώνεται με αποστολή μηνύματος στον χρήστη από
τον φορέα της υπηρεσίας ότι έλαβε τη δήλωση παραγγελίας του. (κανόνας
της επιβεβαίωσης της παραγγελίας).
2) Τόσο η παραγγελία όσο και το αποδεικτικό παραλαβής θεωρούνται ότι
έχουν περιέλθει σε φορέα και αποδέκτη της υπηρεσίας αντίστοιχα εφόσον
έχουν περιέλθει στη σφαίρα επιρροής τους με την έννοια ότι μπορούν να
έχουν πρόσβαση σ’ αυτά.
3) Ο φορέας οφείλει να θέτει στη διάθεση του αποδέκτη της υπηρεσίας τα
κατάλληλα και προσιτά μέσα που θα του επιτρέψουν να διορθώνει τυχόν λάθη
του κατά τον ηλεκτρονικό χειρισμό πριν την ανάθεση της παραγγελίας π.χ.
εμφάνιση μιας νέας σελίδας μετά την παραγγελία από τον πελάτη όπου θα
εμφανίζονται όλες οι πληροφορίες που την αφορούν και ο πελάτης θα έχει
τη δυνατότητα να διορθώσει τυχόν λάθη ηλεκτρονικού χειρισμού κατά τη
διατύπωση της παραγγελίας.
Ωστόσο, εάν δεν τηρηθούν οι παραπάνω υποχρεώσεις πληροφόρησης και οι
βασικές αρχές για την παραγγελία η σύμβαση δεν πάσχει από ακυρότητα,
αλλά μπορεί να ζητηθεί αποζημίωση αφού αυτές αποτελούν παρεπόμενες
υποχρεώσεις του φορέα και όχι κύριες.