Νέοι τρόποι πειρατείας

Στο δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας συχνά χρησιμοποποιείται ο όρος
«πειρατεία» για να προσδιοριστεί το σύνολο των παράνομων πράξεων
προσβολής των δικαιωμάτων.

Υπάρχουν διάφορες μορφές πειρατείας. Στο δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας,
η πειρατεία λαμβάνει χώρα μέσω της χωρίς άδεια τέλεσης πράξεων που
καλύπτονται από το δικαιικό μονοπώλιο που απολαμβάνει ο δημιουργός ή
άλλος δικαιούχος (παραγωγός, κατασκευαστής βάσης δεδομένων, δικαιούχος
συγγενικού δικαιώματος, εργοδότης κ.λπ.) επί του έργου όπως της
αναπαραγωγής, παρουσίασης στο κοινό, ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης,
διανομής υλικών αντιγράφων, κατ’αίτηση μετάδοσης συνήθως με σκοπό την
αποκομιδή κέρδους. Η πειρατεία στο Διαδίκτυο μέσω ιστοσελίδων, δικτύων
peer-to-peer, υπηρεσιών του «Web.2.0.» κ.λπ. αποτελεί μεγάλη απειλή για
την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στο ψηφιακό περιβάλλον.

Ιστοσελίδες και ftp (file transfer protocol)

Το Διαδίκτυο έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή πληροφοριών για τους
τρόπους τέλεσης προσβολών πνευματικής ιδιοκτησίας. Εξειδικευμένες
ιστοσελίδες παρέχουν λεπτομερείς οδηγίες για τους τρόπους τέλεσης
προσβολών και εξουδετέρωσης τεχνολογικών μέτρων προστασίας.

Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε
διαφορετικά είδη ιστοσελίδων που αφορούν κυρίως την πειρατεία
λογισμικού.Ιστοσελίδες που παρέχουν τη δυνατότητα να «κατεβάσεις» χωρίς άδεια
(downloading) προστατευόμενα έργα (The WAREZ sites)Ιστοσελίδες που παρέχουν ειδικά εργαλεία για την εξουδετέρωση
τεχνολογικών μέτρων προστασίας (The CRACKZ sites)Ιστοσελίδες που παρέχουν τον serial number ή τον κωδικό πρόσβασης στο
έργο. Πρόκειται για έναν άλλο τρόπο απενεργοποίησης της τεχνολογικής
προστασίας (The SERIALZ sites)

 

Δημιουργία υπερσυνδέσμων (links) και παροχή πληροφοριών

Πολύ συχνά οι ιστοσελίδες δεν παρέχουν άμεση πρόσβαση στο έργο αλλά
εμπεριέχουν συνδέσμους που παραπέμπουν στο έργο. Στηνν περίπτωση αυτή
είναι κρίσιμο να ερευνηθεί εάν η ιστοσελίδα που «προτείνει» την παράνομη
πρόσβαση προσβάλλει την πνευματική ιδιοκτησία.

Το ζήτημα της ευθύνης από τη δημιουργία υπερσυνδέσμων (hyperlinks) δεν
έχει αντιμετωπιστεί από την Οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο. ( Οδηγία
2000/31). Ωστόσο, δεδομένου ότι η Οδηγία προβλέπει καθεστώς απαλλαγής
από την ευθύνη μόνο για ορισμένες δραστηριότητες πρωτίστως τεχνικής
φύσης για πράξεις που είναι αναγκαίες για την κυκλοφορία των
περιεχομένων στο Διαδίκτυο, η δημιουργία hyperlinks σε προστατευόμενα
έργα δεν καλύπτεται από αυτό το καθεστώς.

Συνεπώς, δεν ενδιαφέρει εάν τα έργα εμπεριέχονται στην ίδια την
ιστοσελίδα ή είναι προσβάσιμα μέσω link σε άλλη ιστοσελίδα.

Το σημαντικό είναι ότι παρέχεται πρόσβαση στο παρανόμως διακινούμενο
έργο, έστω και μέσω συνδέσμου.

Επίσης, μετά την ψήφιση της Οδηγίας 2001/29/ΕΚ για την προστασία της
πνευματικής ιδιοκτησίας στην κοινωνία της πληροφορίας, είναι δυνατό να
τιμωρείται και η δημιουργία υπερσυνδέσμων προς μέσα εξουδετέρωσης
τεχνολογικών μέτρων προστασίας ή η λεπτομερής παροχή οδηγιών για τον
τρόπο εξουδετέρωσης μέσω ιστοσελίδας. Στην τελευταία περίπτωση, η
προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει να σταθμίζεται με την
ελευθερία της έκφρασης. (βλ. άρθρο 66Α παρ. 3 Ν. 2121/1993)

Προστασία ιστοσελίδας

Ενας ιστοχώρος ή μια ιστοσελίδα μπορεί να προστατεύεται ως έργο εάν
παρουσιάζει πρωτοτυπία.

Ετσι και τα sites προστατεύονται και η αναπαραγωγή μιας ιστοσελίδας
χωρίς άδεια είναι προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας. br> Επίσης, τεχνικές
όπως το “deep-linking” (δημιουργία συνδέσμου όχι στην αρχική σελίδα
(home page) του site ), το “frame-linking” (link σε μέρος του site μέσα
σε πλαίσιο (frame)) ή το “object-linking” σε προστατευόμενα στοιχεία
μιας ιστοσελίδας (link σε κείμενο, εικόνα κ,λπ. με ενσωμάτωση σε άλλη
ιστοσελίδα) αποτελούν προσβολές.

Πειρατεία και FTP (file transfer protocol)

Η πειρατεία στο Διαδίκτυο δεν τελείται μόνο σε http ιστοσελίδες.
Ιστοσελίδες FTP χρησιμοποιούνται για την μετάδοση και αποθήκευση αρχείων
μεγάλου όγκου. Οι ιστοσελίδες αυτού του τύπου παρέχουν τη δυνατότητα
μεταφοράς αρχείων μέσω upload/download. Θα μπορούσαμε να διακρίνουμε δυο
περιπτώσεις :

- Ιστοσελίδες FTP που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προσβολή
πνευματικής ιδιοκτησίας, συχνά με ανώνυμη πρόσβαση. Οι ιστοσελίδες αυτές
εντοπίζονται εύκολα, αλλά συχνά θα είναι εγκατεστημένες σε χώρες του
εξωτερικού με χαμηλή προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Για το
κλείσιμό τους χρειάζεται διεθνής συνεργασία.

- Ιστοσελίδες FTP με περιορισμένη πρόσβαση και καθ’όλα νόμιμες στις
οποίες έχει γίνει hacking και χρησιμοποιούνται από για τη μεταφορά
αρχείων με προστατευόμενα έργα

Μια νέα τάση είναι η δημιουργία «διαδραστικών» ιστοχώρων ή FTP
ιστοσελίδων Πρόκειται για το διάσημο πλέον Web2.0. Ο καθπενας μπορεί να
«ανεβάσει» ακόμη και ανώνυμα αρχεία να παρέχει ελεύθερη πρόσβαση σ’αυτά.

Για παράδειγμα, το Youtube. Στην περίπτωση αυτή, ο
ιστοχώρος απλά φιλοξενεί τα περιεχόμενα που ανεβάζουν άλλοι, οι οποίοι
και τα επιλέγουν. Συνεπώς είναι δύσκολο να αποδοθεί ευθύνη στον κάτοχο
του ιστοχώρου, δεδομένου ότι βάσει της Οδηγίας για το ηλεκτρονικό
εμπόριο δεν έχει υποχρέωση να δρα προληπτικά και να επιβλέπει ή να
ελέγχει τα περιεχόμενα, αν και υποχρεούται να τα αποσύρει εάν του
γνωστοποιηθεί η ύπαρξη προσβολής (βλ. άρθρο 14 του Π.Δ. 131/2003).

Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι σε περίπτωση παροχής μιας υπηρεσίας της
κοινωνίας της πληροφορίας συνισταμένης στην αποθήκευση πληροφοριών
παρεχομένων από ένα αποδέκτη υπηρεσίας, δεν υφίσταται ευθύνη του φορέα
παροχής της υπηρεσίας για τις πληροφορίες που αποθηκεύονται μετά από
αίτηση αποδέκτη της υπηρεσίας, υπό τους όρους ότι: (α) ο φορέας παροχής
της υπηρεσίας δεν γνωρίζει πραγματικά ότι πρόκειται για παράνομη
δραστηριότητα ή πληροφορία και ότι, σε ό,τι αφορά αξιώσεις αποζημιώσεως,
δεν γνωρίζει τα γεγονότα ή τις περιστάσεις από τις οποίες προκύπτει η
παράνομη δραστηριότητα ή πληροφορία, ή (β) ο φορέας παροχής της
υπηρεσίας, μόλις αντιληφθεί τα προαναφερθέντα, αποσύρει ταχέως τις
πληροφορίες ή καθιστά την πρόσβαση σε αυτές αδύνατη.

Επίσης, βάσει της Οδηγίας 2001/29/ΕΚ, οι δικαιούχοι πνευματικής
ιδιοκτησίας μπορούν να ζητήσουν τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά των
διαμεσολαβητών οι υπηρεσίες των οποίων χρησιμοποιούνται από τρίτο για
προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας (βλ. άρθρο 64 Α του Ν. 2121/1993 που
μετέφερε τη σχετική διάταξη και άρθρο 13 του κυπριακού Ν. 59/1976), ακόμη και αν ο διαμεσολαβητής (πχ πάροχος
υπηρεσιών φιλοξενίας) δεν ευθύνεται βάσει της Οδηγίας για το ηλεκτρονικό
εμπόριο.