Δημοσιογραφική ελευθερία, δεοντολογία και προστασία της υπόληψης

Στην απόφαση Kozowska κατά Πολωνίας της 15ης Ιανουαριου 2015 το ΕΔΔΑ υπενθύμισε την βασική αρχή ότι ένας δημοσιογράφος απολαμβάνει την προστασία του άρθρου 10 της ΕΣΔΑ υπό την προϋπόθεση ότι ενεργεί καλόπιστα έτσι ώστε να μεταφέρει αξιόπιστες και ακριβείς πληροφορίες τηρώντας τη δημοσιογραφική δεοντολογία, επιβεβαιώνοντας προηγούμενη σχετική νομολογία του (βλ. για παράδειγμα Yordanova και Toshev κατά Βουλγαρίας, αρ. 5126/05, απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2012, Stankiewicz κατά Πολωνίας, αρ. 48723/07, απόφαση της 14ης Οκτωβρίου 2014, Bladet Tromsø and Stensaas κατά Νορβηγίας αρ. 21980/93, απόφαση της 20ης Μαϊου 1999,  Kasabova κατά Βουλγαρίας, αρ. 22385/03, απόφαση της 19ης Απριλίου 2011).

Εν προκειμένω, μια έμπειρη δημοσιογράφος δημοσίευσε μεταξύ 1999-2001 μια σειρά από άρθρα σχετικά με κύκλωμα εγκληματιών στην περιοχή της, αφήνοντας να υπονοηθεί ότι μια δικαστής είχε  σκοτεινή σχέση με κύκλωμα μαφίας. Η δημοσιογράφος καταδικάστηκε από την πολωνική δικαιοσύνη για συκοφαντική δυσφήμηση.

Το Δικαστήριο καταρχήν υπενθυμίζει ότι η ελευθερία της έκφρασης καλύπτει ακόμη και δημοσιογραφικές εκφράσεις που χαρακτηρίζονται από μια δόση υπερβολής και πρόκλησης. Η θεμελιώδης αρχή του πλουραλισμού της πληροφόρησης θέτει υπό τον προστατευτικό μανδύα του άρθρου 10 όχι μόνο ειδήσεις και ιδέες που εμφανίζονται ως αβλαβείς, αλλά και αυτές που προκαλούν ή σοκάρουν. Ωστόσο, οι δημοσιογράφουν έχουν και ορισμένα καθήκοντα και υποχρεώσεις ιδιαιτέρως όταν από την μετάδοση της πληροφορίας θίγονται δικαιώματα τρίτων, ακόμη και όταν αναφέρονται σε πρόσωπα του δημοσίου βίου, όπως οι δικαστές.  Στην υπό κρίση υπόθεση το θέμα με το οποίο ασχολήθηκε η  δημοσιογράφος ήταν όντως ένα ζήτημα που ενδιαφέρει τον δημόσιο διάλογο, αφού άπτεται της λειτουργίας της δικαιοσύνης. Ωστόσο, όταν εκφέρεται μια γνώμη, η δήλωση πρέπει να βασίζεται σε μια επαρκή βάση πραγματικών γεγονότων. Στην παρούσα υπόθεση, το ΕΔΔΑ κρίνει ότι η ποινική καταδίκη της δημοσιογράφου συνιστά μια δικαιολογημένη παρέμβαση στην ελευθερία της έκφρασης χάριν της προστασίας δικαιωμάτων τρίτων (της υπόληψης της δικαστού). Η δημοσιογράφος έπρεπε να είναι πιο προσεκτική πριν να δημοσιεύσει τα επίμαχα άρθρα τα οποία άφηναν να νοηθεί ότι υπήρχαν αποδείξεις ότι η δικαστής είχε δεσμούς με εγκληματικούς κύκλους, ενώ δεν υπήρχαν τέτοιες επαρκείς αποδείξεις και αυτό το ήξερε η δημοσιογράφος.

Η αρχή αυτή έχει επιβεβαιωθεί και στην ελληνική νομολογία. Η  τήρηση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας λειτουργεί ως προστατευτική ασπίδα για τον δημοσιογράφο, ενώ η μη τήρηση των συναλλακτικών υποχρεώσεων του τύπου συνιστά εμπόδιο στην άρση του αδίκου χαρακτήρα της πράξης της συκοφαντικής δυσφήμησης χάριν του δικαιολογημένου ενδιαφέροντος πληροφόρησης του κοινού.  Βλ. σχετικά : Εφετείο Δωδεκανήσου 146/2006 («συνάγεται ότι από τον ενυπάρχοντα στη δημοσιογραφική δραστηριότητα αυξημένο κίνδυνο προσβολής της προσωπικότητας λόγω της δημοσιότητας που αποτελεί το πεδίο δράσης του τύπου, απορρέουν οι λεγόμενες συναλλακτικές υποχρεώσεις του τύπου, από τις οποίες ενδιαφέρουν εδώ αφ` ενός η υποχρέωση σεβασμού της προσωπικότητας και αφ` ετέρου το καθήκον αληθείας που επιβάλλει να προηγηθεί του δημοσιεύματος ο έλεγχος της αλήθειας των πληροφοριών και των ειδήσεων, ώστε το περιεχόμενό του να συμπίπτει με την πραγματικότητα«) .

 

 

.

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather
facebooktwittergoogle_pluslinkedinrssyoutubeby feather