Το άσυλο των μεσολαβητών στην ενιαία ψηφιακή αγορά

15 χρόνια μετά την ψήφιση της Οδηγίας 2000/31 για το ηλεκτρονικό εμπόριο και 17 χρόνια μετά την υιοθέτηση του αμερικανικού Digital Millenium Copyright Act  κομβικό σημείο της συζήτησης για την επερχόμενη αναμόρφωση του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ευρώπη είναι ο ρόλος των διαμεσολαβητών στην πάταξη των προσβολών πνευματικής ιδιοκτησίας.

Μέσω της καθιέρωσης ενός ασύλου των διαμεσολαβητών Η.Π.Α. και Ευρώπη προώθησαν ένα μοντέλο επικοινωνίας στο Διαδίκτυο, το οποίο βασίζεται στην απουσία προληπτικού ελέγχου σχετικά με τον ενδεχομένως παράνομο χαρακτήρα των διακινούμενων περιεχομένων και στην διαβάθμιση της ευθύνης ανάλογα με τον ρόλο που επιτελούν οι διαμεσολαβητές πάντοτε στο πλαίσιο ενός ελέγχου του επίμαχου περιεχομένου a posteriori της δημοσίευσης. Διαδικτυακοί γίγαντες της επικοινωνίας, όπως το Youtube ή το Twitter, αναδείχθηκαν, όπως εύστοχα σημειώνει ο David Kravets στο πρόσφατο άρθρο του «Happy birthday YouTube! The Digital Millennium Copyright Act sends its love It’s easy to focus on DMCA abuse, but YouTube—really the Web—wouldn’t exist as is without it» , χάρη στον «αυθορμητισμό» της διαδικτυακής δημοσίευσης και στην απόκλιση της δικαιικής ρύθμισης των διαμεσολαβητών από το καθεστώς ευθύνης των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης.
Το άσυλο των διαμεσολαβητών υπήρξε σε μεγάλο βαθμό η αιτία για το πώς λειτουργεί σήμερα το Διαδίκτυο και ανέδειξε το πρότυπο ενός κατά κύριο λόγο παθητικού ή αδιάφορου διαμεσολαβητή, ο οποίος κατά έναν παράδοξο τρόπο (αυτό είναι το λεγόμενο «παράδοξο του Καλού Σαμαρείτη») όσο περισσότερο αναμιγνύεται στην διακίνηση ή ακόμη και στον έλεγχο των περιεχομένων κινδυνεύει να χάσει το πολύτιμο ευεργέτημα του ασύλου. Παράλληλα, άφησε στην διακριτική κρίση και ευχέρεια ιδιωτικών επιχειρήσεων, – των διαμεσολαβητών, – την εκτίμηση σχετικά με το εάν ένα έργο ή μια πληροφορία  είναι παράνομο ή προσβλητικό και πρέπει να αποσυρθεί από το Διαδίκτυο.

Όπως σημειώνεται σε έγγραφο της Επιτροπής ( το «Digital Single Market: The Evidence») για την Ενιαία Ψηφιακή Αγορά που διέρρευσε ανεπίσημα πριν από μερικές ημέρες, «Σήμερα η απόσυρση παράνομου περιεχομένου μπορεί να είναι πολύ αργή και περίπλοκη, ενώ συμβαίνει και καθ’ όλα νόμιμα περιεχόμενα να αποσύρονται λανθασμένα. Υπάρχει, επίσης, έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία… Δεν είναι πάντοτε εύκολο να προσδιοριστεί το τι μπορούν να κάνουν οι διαμεσολαβητές με τα περιεχόμενα που φιλοξενούν χωρίς να χάσουν το ευεργέτημα του ασύλου της Οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο».

Πράγματι, η Οδηγία 2000/31 έχει ρυθμίσει μόνο το ζήτημα της απαλλαγής από την ευθύνη, ενώ το καθεστώς της αδικοπρακτικής ευθύνης των διαμεσολαβητών εξακολουθεί να ρυθμίζεται με ανομοιόμορφο τρόπο από τα εθνικά δίκαια. Στο πλαίσιο αυτό, ενώ ευρωπαϊκά μοντέλα αυτορρύθμισης του προτύπου επιμέλειας των διαμεσολαβητών αποτελούν μια επιλογή, μια πιο βαθιά ρυθμιστική τομή θα ήταν η νομοθετική καθιέρωση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικαιικού standard αναφορικά με το καθήκον επιμέλειας των διαμεσολαβητών, ιδίως των παρόχων φιλοξενίας, αναφορικά με τα περιεχόμενα τα οποία διακινούνται μέσω των υπηρεσιών που προσφέρουν.

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather
facebooktwittergoogle_pluslinkedinrssyoutubeby feather